Đánh giá Meta Quest sau 7 năm sử dụng – Ưu, nhược điểm và kỳ vọng thế hệ tiếp theo

Meta Quest là cái tên rất quen thuộc trong mảng thực tế ảo, và cũng là dòng kính thực tế ảo mà mình đã sử dụng hàng ngày trong hơn 7 năm gần đây, từ Oculus Quest 1 (tên gọi trước đây của Meta Quest) từ năm 2019, Meta Quest 2 và Meta Quest Pro, cho tới Meta Quest 3 và Meta Quest 3S hiện tại để phục vụ cho các nhu cầu giải trí nâng cao. Trong khoảng thời gian này, kính thực tế ảo Meta Quest đã dần trở thành một chiếc cổng kết nối mình với một thế giới ảo, kết nối mình với các người bạn phương xa cũng sử dụng Meta Quest, và cũng như đóng vai trò là một rạp chiếu phim vô cùng tiện lợi và chân thực.

Một điều rất thú vị mà mình nghĩ các bạn nên biết là sau một thời gian dài gắn bó với Meta Quest, những thứ khiến mình tiếp tục quay lại với nó lại hoàn toàn khác với các kì vọng và nhu cầu sử dụng của một người dùng thông thường. Qua các đời Meta Quest, Meta tiếp tục mang lại nhiều tính năng và cải tiến mới cho kính, như công nghệ thấu kính Pancake, camera passthrough có màu và chiều sâu, tay cầm nhỏ gọn hơn. Tuy nhiên còn một vài nhược điểm như thời lượng pin, strap đeo đầu gốc của kính cũng như là tấm nền màn hình chưa được tốt lắm, và mình mong rằng Meta sẽ tiếp tục cải thiện.

Trong bài viết này, mình sẽ chia sẻ trải nghiệm sử dụng kính Meta Quest, từ đời đầu tiên cho đến Meta Quest 3 mới nhất hiện tại, dưới góc nhìn của một fan của công nghệ thực tế ảo, và đã sử dụng kính hàng ngày trong vài năm gần đây. Những đánh giá về ưu điểm, nhược điểm và các chức năng, độ bền trong bài viết này chủ yếu dựa trên trải nghiệm cá nhân của mình và những trường hợp thực tế mà DroidShop đã tiếp nhận.

Tại sao mình biết tới kính Meta Quest

Từ khi mình còn nhỏ, mình đã có sở thích và đam mê cho các thiết bị công nghệ, đặc biệt là các thiết bị ít phổ biến, mới lạ. Vào năm 2014 – 2015, công nghệ thực tế ảo (VR) bắt đầu bùng nổ và phát triển mạnh, với các công ty như Oculus và HTC cho ra mắt các bản kính demo cho nhà phát triển sử dụng thử. Mình còn nhớ rất rõ ngồi trong lớp học ngày hôm ấy, với các suy nghĩ trong đầu rằng “công nghệ này cũng hay, nhưng chắc sẽ không tới được tay mình đâu, nhưng ước gì mình được trải nghiệm một lần”. 

Tới năm 2016, khi nghe tin rằng Oculus và HTC chuẩn bị ra mắt các mẫu kính thực tế ảo cho người tiêu dùng, kết nối với máy tính qua dây cáp, mình cực kì phấn khích và năn nỉ phụ huynh rất nhiều lần, từ sinh nhật tới giáng sinh, mình rất muốn được trải nghiệm và sở hữu công nghệ này ngay tại nhà. Và sau một vài tháng tập trung học tập, một tấm bằng khen học sinh giỏi và rất nhiều lời mắng từ ba mẹ, mình đã được sử hữu một chiếc kính Oculus Rift CV1. Vào vài năm tiếp theo, chiếc kính này luôn gắn bó với mình qua các tựa game như VRChat, Beat Saber, Superhot VR… Nhưng càng ngày mình càng nhận ra một điều khác mình mong muốn: “Ước gì mình đem chiếc kính này đi đâu cũng được, mà không bị gò bó bới chiếc máy tính này.”.

Đã gần 3 năm trôi qua từ lần đầu tiên thực tế ảo trở thành một phần trong cuộc sống của mình. Cuối năm 2018 Oculus tổ chức sự kiên Oculus Connect 5 và cho ra mắt một dòng sản phẩm mà không ai ngờ được sau này sẽ trở thành một sự thành công lớn, đó chính là Oculus Quest. Một chiếc kính VR hoạt động hoàn toàn độc lập, không cần dây nhợ hay máy tính, chỉ cần đeo chiếc kính vào và bạn đã được chuyển hóa tới một thế giới ảo của riêng bạn. Và thế là sau vài tháng dành dụm bỏ ống heo, mình đã mua cho bản thân được một chiếc kính Oculus Quest khi nó ra mắt vào năm 2019.

Oculus Quest – Kính VR độc lập đầu tiên mình sử dụng

Khác với các kính thực tế ảo đơn giản trước đó như Oculus Go, hay thậm chí là Google Cardboard VR, Oculus Quest mang đến rất nhiều công nghệ mới, sau này trở thành nền tẳng cho các thế hệ sau cũng như là các đối thủ canh tranh. Từ các yếu tố đơn giản như đi kèm với 2 tay cầm cho 2 tay trái và phải, tới công nghệ tracking Inside-Out sử dụng camera trên kính để track vị trí của bạn trong không gian mà không cần tới sensor bên ngoài như các kính trước đây.

Kính Oculus Quest rất phù hợp với nhu cầu đơn giản của mình và nhiều người khác: kính cho phép mình chơi ở bất cứ đâu, và không cần setup hoặc thậm chí là máy tính, chỉ cần đeo vào và chơi. Vào thời điểm này, không có sản phẩm nào như Oculus Quest trên thị trường, và đó là lý do kính rất được chuộng bời các người đam mê công nghệ VR.

Đánh giá của mình khi sử dụng Oculus Quest như sau:

Điểm mạnh của Oculus Quest

Tracking 6DoF (bậc tự do) độc lập: Khác với Cardboard VR, GearVR hoặc Oculus Go sử dụng tracking 3 bậc tự do (Khả năng quay, nhưng không di chuyển được) , Oculus Quest được trang bị 4 camera trên kính để track vị trí và chuyển động của người dùng và tay cầm ở 6 bậc tự do (Khả năng di chuyển và quay). Các kính VR 6DoF trước đây yêu cầu người dùng phải gắn sensor hoặc basestation ở các góc phòng và nối dây vào máy tính, nhưng Oculus Quest thì không cần, và công nghệ này trở thành nền tảng cho vô số các kính VR sau này.

Hoàn toàn độc lập: Khác với Oculus Rift, HTC Vive trước đó cần sử dụng một chiếc máy tính đủ khỏe để chơi VR, và kết nối dây rườm rà, Oculus Quest là một thiết bị hoạt động hoàn toàn độc lập, không cần tới máy tính hoặc dây nhợ dài ngoằng khó chịu.

Tấm nền PenTile OLED: Mang lại trải nghiệm màu sắc vô cùng chân thực và có chiều sâu. Ví dụ như một game bối cảnh ngoài vũ trụ sẽ có nền đen vô cùng tối và không bị dính ánh sáng đèn nền. Cho đến hiện tại, đây vẫn là chiếc kính duy nhất trong dòng Quest (1, 2 , Pro, 3S, 3) sử dụng tấm nền OLED.

Kết nối với máy tính sử dụng PCVR: Oculus Quest cho phép người dùng sử dụng cáp USB 3.0 kết nối với máy tính để trở thành một chiếc kính PCVR, chơi các tựa game máy tính tương tự như Oculus Rift, HTC Vive.

Điểm yếu của Oculus Quest

Cấu hình: Oculus Quest được trang bị SoC Snapdragon 835 của Qualcomm, một con chip được sử dụng trên điện thoại thông mình. Về lý thuyết thì chip này không yếu, nhưng Qualcomm không thiết kế chip này để sử dụng cho các tác vụ VR, nên hiệu năng khi chơi các game thực tế ảo thật sự không thể tốt bằng một thùng máy tính gaming, dẫn đến một vài trường hợp lag, văng game, lỗi vặt.

Strap: Oculus Quest 1 sử dụng strap đeo đầu làm bằng cao su không nới giãn được, rất khó chịu khi đeo lâu dài và việc phân bố lực rất không đều, dẫn tới việc nhiều người dùng phản ánh bị đỏ mặt sau khi đeo quá lâu.

Hỗ trợ game: Vào thời điểm Quest 1 ra mắt, danh sách game của Oculus rất ít, và những game ra mắt đồng thời trên PCVR và Quest thường sẽ bị cắt giảm khá nhiều về phần đồ họa để có thể chạy trên Quest.

Oculus / Meta Quest 2 – kính thứ 2 mà mình sử dụng

Vào cuối năm 2020, tại sự kiên Facebook Connect 7, Mark Zuckerberg đã công bố phiên bản mới của Oculus Quest, với tên gọi là Oculus Quest 2, và người dùng có thể đặt hàng trước cùng ngày hôm đó. Phiên bản mới này nâng cấp các điểm yếu của Quest 1, và được giảm giá mạnh so với giá MSRP của Quest 1. Tuy nhiên, để đạt được mức giá thấp hơn, Oculus đã phải cắt bỏ và giảm bớt nhiều yếu tố khiến một vài người dùng rất hoang mang. Một thời gian dài sau khi Oculus Quest 2 ra mắt, mình đã nâng cấp lên để trải nghiệm thử các cải tiến của chiếc kính đời mới này, tuy nhiên mình khá là thất vọng khi so sánh Quest 2 với Quest 1, vì những quyết định “chấm hỏi” đến từ Oculus, cắt giảm rất nhiều Quest 2 so với Quest 1.

Điểm mạnh của Oculus Quest 2

Cấu hình nâng cấp: Oculus Quest 2 sử dụng SoC Snapdragon XR2 của Qualcomm, được thiết kế dành riêng cho các tác vụ VR, hiệu năng tăng gấp đôi so với Quest 1. RAM cũng được nâng cấp từ 4GB lên 6GB, và dung lượng tối đa được nâng cấp từ 128GB lên 256GB.

Giá rẻ: Oculus Quest 2 bản 64GB được ra mắt với giá $299, so với $499 của Quest 1. (Sau này bản 64GB được đổi thành bản 128GB, giá vẫn giữ $299).

Strap được cải tiến: Strap đeo đầu của Quest 2 sử dụng vật liệu vải co giãn, có thể điều chỉnh được độ chặt, dễ chịu hơn Quest 1.

Độ phân giải và tần số quét: Độ phân giải Quest 2 tăng 50% so với Quest 1, hiển thị hình ảnh rõ nét hơn và dễ chịu hơn. Tần số quét của Quest 2 được nâng lên từ 72hz lên 90hz, và một vài bản cập nhật sau này cho phép kính lên tới 120hz.

Điểm yếu của Oculus Quest 2

Tấm nền bị “xuống cấp”: Oculus Quest 2 sử dụng tấm nền LCD truyền thống, không phải OLED như Quest 1, dẫn tới màu sắc hiển thị không được tốt bằng Quest 1.

Điều chỉnh IPD: Quest 1 sử dụng rãnh trượt để điều chỉnh IPD, với rất nhiều mức độ khác nhau từ 58mm – 72mm. Quest 2 chỉ cho phép người dùng sử dụng 3 mức độ IPD cố định là 58mm, 63mm hoặc 68mm.

Jack tai nghe 3.5mm: Quest 2 chỉ có 1 jack âm thanh 3.5mm, khác với Quest 1 có 2 jack âm thanh ở 2 bên kính.

Làm rõ tên gọi Oculus Quest 2 và Meta Quest 2

Vào năm 2014, Facebook (tên gọi của Meta trước đây) đã mua quyền sở hữu của công ty Oculus VR, lúc bấy giờ là nhà đứng đầu của công nghệ thực tế ảo, với giá 2 tỉ đô-la Mỹ. Lý do là vì Facebook nhận thấy được tiềm năng của công nghệ thực tế ảo, và muốn thúc đẩy phát triển cũng như muốn áp dụng công nghệ này vào các nền tảng mạng xã hội và giao tiếp trong tương lai.

Tháng 4 năm 2021, Oculus đã được đổi tên thành Meta để đồng bộ hóa tên gọi của các sản phẩm, và tập trung vào xấy dựng thế giới ảo “Metaverse”. CEO Mark Zuckerberg cho biết rằng ông muốn thay đổi danh tính của công ty từ đơn thuần là một nền tảng mạng xã hội, thành một thế giới ảo mà người dùng có thể đắm chìm vào, và tương tác với nhau một cách chân thực hơn.

Các sản phẩm với tên gọi mới “Meta Quest 2” dần được bán ra từ đầu năm 2022 và tới cuối năm 2022 thì tất cả các sản phẩm Oculus Quest 2 đã được thay thế bằng Meta Quest 2. Ngoài sự khác nhau giữa tên gọi và logo được in trên hộp và kính, hai chiếc kính Oculus và Meta Quest 2 không khác nhau về mặt chức năng, và Oculus Quest 1 không có bản Meta Quest.

Meta Quest Pro – Chiếc kình mình đang sử dụng

Pro ở đây nghĩa là gì?

Quest 1 và 2 được thiết kế cho nhu cầu giải trí, chơi game, được định mức ở phân khúc giá rẻ cho người tiêu dùng và không có các chức năng nâng cao hơn mà người thường sẽ không cần tới.

Meta Quest Pro được thiết kế dành cho các doanh nghiệp, được gia công bằng các vật liệu chất lượng cao hơn và gồm những tính năng nâng cao hơn mà người dùng thông thường sẽ không cần đến. Ngoài ra, thấu kính và tay cầm đã nhận được một sự nâng cấp lớn so với Meta Quest 2, nhưng bù lại thì giá của kính Meta Quest pro cũng tăng lên rất cao so với Meta Quest 2, với mức giá khởi điểm lúc ra mắt lên tới $1499 cho bản 256GB (Sau này được giảm còn $999).

Tay cầm của Meta Quest Pro (Tên là Touch Pro Controllers) còn được trang bị 3 camera tự tracking mà không cần phải dựa vào kính để track. Mỗi tay cầm sử dụng vi xử lý Snapdragon 660, một con chip sử dụng trên nhiều điện thoại thông minh tầm trung. Việc này giúp cho tay cầm nhỏ gọn hơn, và hạn chế bị va đập vào nhau khi chơi những tựa game vận động.

Về bản chất thì Meta Quest Pro là chiếc kính giúp xây dựng nên hình ảnh của các đời kính tiếp theo, với các chức năng như Passthrough có màu so với Passthrough trắng đen trước đây, thấu kính Pancake giúp hình ảnh rõ nét hơn và độ dày của kính được mỏng hơn, và tay cầm Touch Pro loại bỏ đi phần vòng tracking bên ngoài như trên Quest 1 / 2.

Sự thất bại của Meta Quest Pro

Ra mắt vào năm 2022 với mức giá khởi điểm $1499, Meta Quest Pro nhắm tới các đối tượng doanh nghiệp, với mục tiêu mong muốn thúc đẩy năng suất làm việc và hỗ trợ hợp tác chuyên nghiệp, cũng như phát triển nền tảng vũ trụ ảo Metaverse. 

Về mặt kĩ thuật thì Meta Quest Pro là một sản phẩm vượt trội so với Meta Quest 2, tuy nhiên có rất nhiều yếu tố dẫn đến việc “khai tử” của dòng Pro, và việc này cũng rất dễ hiểu:

Giá thành quá cao: Khi ra mắt năm 2022, mức giá $1499 là một mức giá quá cao đối với các người tiêu dùng bình thường, đặc biệt là khi so với kính Meta Quest 2 với giá $299. Sau một vài tháng, khi lượng kính bán ra quá thấp, Meta đã phải giảm giá xuống $999, khiến cho các khách hàng mua kính lúc trước giảm giá tức giận.

Ít nhu cầu sử dung: Việc áp dụng công nghệ thực tế ảo vào công việc này có rất ít nhu cầu, và với những tính năng đặc biệt như tracking biểu cảm khuôn mặt, tay cầm có cảm biến stylus, và cảm biến camera trên tay cầm.

Điểm mạnh của Meta Quest Pro

Cấu hình nâng cấp: Meta Quest Pro sử dụng chip Qualcomm Snapdragon XR2+, hiệu năng nhỉnh hơn so với Quest 2, và 12GB RAM LPDDR5 cao hơn tất cả các dòng kính Quest 1, 2 và 3.

Tấm nền Pancake và Passthrough màu: Meta Quest Pro là chiếc kính đầu tiên của Meta sử dụng thấu kính Pancake, thay thế cho thấu kính Fresnel trên Quest 1 và 2. Pancake giúp cho hình ảnh trong kính rõ nét hơn, giảm đáng kể tình trạng bị mờ ở ngoài rìa hình ảnh và giúp cho thiết kế của kính được mỏng hơn. Đây cũng chính là nền tảng mà Meta tiếp tục sử dụng trên thế hệ Quest 3 sau này. Bên cạnh đó, Quest Pro cũng là chiếc Quest đầu tiên có passthrough màu, thay vì hình ảnh đen trắng trên Quest 1 và 2, mở đường cho các tính năng Mixed Reality (MR) mà Meta phát triển về sau.

Headstrap tích hợp: Khác với Quest 1 và Quest 2, Meta Quest Pro có sẵn một headstrap cứng được tích hợp vào thân kính, không cần phải mua thêm strap bên ngoài. Phần pin được đặt phía sau đầu giúp cân bằng trọng lượng tốt hơn, khiến kính đỡ bị nặng về phía trước như Quest 2.

Eye tracking và Face tracking: Quest Pro được tích hợp sẵn hệ thống theo dõi biểu cảm khuông mặt (Eye và Face Tracking), cho phép kính theo dõi chuyển động của mắt, khuôn mặt và biểu cảm của người dụng. Đối với những người thường sử dụng VR để giao tiếp xã hội, đặc biệt là tựa game VRChat, đây là một tính năng rất thú vị khi avatar có thể thể hiện được nhiều biểu cảm tự nhiên hơn thay vì chỉ chuyển động tay chân và đầu.

Tay cầm tự tracking: Một điểm mình đánh giá rất cao trên Quest Pro là hai tay cầm đi kèm có khả năng tự tracking nhờ camera được tích hợp trực tiếp. Điều này giúp cho tay cầm không còn phụ thuộc hoàn toàn vào camera trên kính như Quest 1 và 2. Vì vậy, ngay cả khi đưa tay ra sau lưng hoặc che controller khỏi tầm nhìn của Headset, controller vẫn có thể tiếp tục được tracking tốt hơn.

Hai jack cắm tai nghe 3.5mm: Tương tự như Oculus Quest 1, Meta Quest Pro được trang bị 2 jack cắm tai nghe ở hai bên kính, giúp việc sử dụng các bộ tai nghe chuyên nghiệp cho VR trở nên thuận tiện hơn.

Điểm yếu của Meta Quest Pro

Giá thành quá cao: Như mình đã đề cập ở trên, Quest Pro ra mắt với mức giá $1499, cao gấp 5 lần so với Quest 2 lúc trước chỉ có giá $299. Mức giá này khiến Quest Pro trở thành một sản phẩm rất khó tiếp cận đối với người dùng VR thông thường. Meta sau đó đã phải giảm giá sản phẩm xuống còn $999, nhưng ngay cả ở mức giá này, Quest Pro vẫn rất khó để cạnh tranh với những chiếc Quest dành cho người dùng phổ thông.

Không dành cho Gaming: Mặc dù Quest Pro vẫn có thể chơi được game VR giống những chiếc kính Quest khác, đây không phải là mục đích chính mà Meta hướng tới khi thiết kế sản phẩm. Phần lấn những nâng cấp của Quest Pro tập trung vào Mixed Reality, Eye Tracking, Face Tracking và các tính năng phục vụ công việc hoặc giao tiếp trực tuyến.

Hỗ trợ phần mềm kém: Đây có lẽ là điểm yếu lớn nhất của Quest Pro ở thời điểm hiện tại. Dù phần cứng của Quest Pro vẫn có rất nhiều điểm đặc biệt mà những chiếc kính Quest khác không có, Meta lại không còn đâu tư nhiều vào việc hỗ trợ sản phẩm này. Việc hỗ trợ cho Quest Pro sẽ kết thúc vào cuối năm nay với các bản cập nhật lớn cuối cùng, cùng thời điểm với Quest 2, khiến cho tuổi thọ của một chiếc kính từng có giá lên tới $1499 trở nên khá là tệ.

Vì sao mình vẫn sử dụng Meta Quest Pro?

Nếu chỉ xét về giá thành và khả năng chơi game, mình khuyên thật lòng rằng không ai nên mua chiếc kính này với mục đích chơi game ở thời điểm hiện tại. Tuy nhiên, với nhu cầu sử dụng của mình thì Quest Pro lại là một trong những chiếc kính phù hợp nhất. Lý do lớn nhất là đây gần như là giải pháp trọn bộ all-in-one duy nhất cho mình nếu muốn sử dụng Face Tracking trong tựa game VRChat mà không phải lắp thêm thiết bị bên ngoài. Eye và Face Tracking được tích hợp sẵn trong kính, vì vậy mình chỉ cần đeo Quest Pro lên là có thể sử dụng.

Ngoài ra mình khá thích việc tay cầm của Quest Pro có khả năng tự Tracking. Khi chơi VRChat, mình thường đưa tay ra nhiều vị trí khác nhau và việc controller không bị mất tracking chỉ vì bị che khỏi camera của kính là một lợi thế rất lớn.

Cuối cùng là strap đeo đầu được tích hợp sẵn và cách phân bố lực cân bằng trọng lượng của Quest Pro tốt hơn Quest 1, 2 và 3, với pin của kính được bố trí ở phía sau đầu. Chính những điểm này khiến dù Quest Pro có nhiều nhược điểm, đặc biệt là mức giá và tình trạng hỗ trợ phần mềm hiện tại, đây vẫn là chiếc kính mình tiếp tục sử dụng cho đến bây giờ.

Meta Quest 3 và Meta Quest 3S – Kính VR mới nhất từ Meta

Vào tháng 9 năm 2023, Meta đã ra mắt thế hệ kính Quest tiếp theo dành cho người tiêu dùng nối tiếp Meta Quest 2, đó chính là Meta Quest 3 (2023) và Meta Quest 3S (2024), mang lại khá nhiều sự thay đôi và cải tiến so với Meta Quest 2.

Meta Quest 3 và Meta Quest 3S tập trung chính vào một mảng công nghệ mà trước đây chưa có nhiều sự quan tâm: Mixed Reality. Nếu như trước đây, Quest 1 và Quest 2 tập trung vào Virtual Reality (VR), thì Meta Quest 3 và 3S tập trung phần lớn vào Mixed Reality (MR), cho phép người dùng kết hợp 2 thế giới ảo và thế giới thật làm một, ví dụ như tương tác với các vật dụng ảo chỉ có thể thấy được khi nhìn qua kính nhưng với không gian của đời thật, hoặc mang một rạp chiếu phim to lớn vào ngay phòng khách của người dùng.

Meta Quest 3S khác gì so với Meta Quest 3?

Đối với các thế hệ trước đây, các phân khúc giá được chia theo các cấp độ dung lượng bộ nhớ cùa kính (VD: Meta Quest 2 128GB có giá $299, 256GB có giá $399) cho cùng 1 sản phẩm, thì Meta đã chia ra 2 sản phẩm với 2 mức giá khác nhau cho thế hệ mới này.

Meta Quest 3 128GB (nay đã ngừng sản xuất) ra mắt với giá $549, là chiếc kính flagship có nhiều cải tiến nhất so với thế hệ trước, dành cho những ai đang cần nâng cấp từ chiếc kính Quest 1/2 và muốn những công nghệ mới nhất.

Meta Quest 3S 128GB ra mắt với giá $349, thuộc phân khúc giá rẻ dễ tiếp cận cho người muốn nhập môn VR. Khi so với Meta Quest 3, Meta Quest 3S cắt giảm khá nhiều, sử dụng lại công nghệ màn hình và thấu kính từ thế hệ Meta Quest 2 trước đó. Tuy nhiên, Meta Quest 3 và 3S sử dụng chung cấu hình chip xử lý, tay cầm, phụ kiện strap đeo đầu và có thể chơi chung game với nhau. Kính phù hợp cho những ai chỉ có nhu cầu trải nghiệm các tựa game độc quyền chỉ có trên Meta Quest 3, nhưng lại muốn tiết kiệm ngân sách và không quan tâm nhiều về chất lượng hiển thị.

Điểm mạnh của Meta Quest 3

Thấu kính nâng cấp so với Quest 2: Meta Quest 3 sừ dụng công nghệ thấu kính Pancake tương tự như Quest Pro, với mức giá chỉ bằng một nửa. Việc nâng cấp này giúp chất lượng hình ảnh được nâng cao rõ rệt so với Quest 2, và độ phân giải màn hình đã được tăng lên 4K khi gộp 2 màn hình lại.

Hand Tracking: Meta Quest 3 có khả năng theo dõi cử chỉ tay tốt hơn vượt trội so với Meta Quest 2 và Quest 1. Việc này giúp tương tác với các vật thể ảo trong môi trường MR cảm giác tự nhiên hơn và chân thật hơn.

Passthrough màu: Meta Quest 3 được trang bị camera passthrough màu vô cùng rõ nét, vượt trội so với camera trắng đen trên Quest 1 và 2, cũng như hình ảnh sắc nét và màu sắc chân thật hơn so với Quest Pro. 

Tay cầm Touch Plus: Các thế hệ tay cầm trước đây (trừ Quest Pro) được trang bị một vòng khung chứa đèn IR, cho kính có thể theo dõi vị trí của tay ở trong không gian. Trên Meta Quest 3, tay cầm Touch Plus đã đính kèm các đèn IR này vào thân và mặt trước của tay cầm, loại bỏ đi vòng khung nhựa. Điều này giúp cho tay cầm nhỏ hơn, gọn hơn và giảm tình trạng va đập.

IPD điều chỉnh dễ dàng: Meta Quest 3 được trang bị một con lăn điều chỉnh IPD vô cùng tiện lợi, tương tự như Quest 1, giúp cho người dùng dễ dàng điều chỉnh độ IPD chính xác và dễ dàng, từ 53mm đến 75mm.

Điểm yếu của Meta Quest 3

Giá thành cao: Ra mắt với mức giá $599 USD cho bản 128GB, Meta Quest 3 có giá khởi điểm cao gần gấp đôi Meta Quest 2 lúc mới ra mắt, khiến cho ít người dùng có thể tiếp cận.

Màn hình vẫn sử dụng công nghệ LCD: Ở mức giá $599, nhiều người dùng khá là thất vọng khi Meta Quest 3 vẫn sử dụng công nghệ màn hình LCD thay vì OLED, dẫn đến những hình ảnh màu tối được hiển thị không đẹp bởi ảnh hưởng của đèn nền.

Strap tích hợp vẫn quá dỏm: Meta Quest 3 vẫn đi kèm với strap vải thun khá mỏng manh và khó chịu, với mức giá khá cao, Meta vẫn không tích hợp loại strap Elite hoặc ít nhất một strap cứng cáp hơn cho chiếc kính flagship này.

Điểm mạnh của Meta Quest 3S

Giá rẻ, dễ tiếp cận: Meta Quest 3 được ra mắt với mức giá rẻ hơn Meta Quest 3 tới $149, giúp việc nâng cấp từ các thế hệ trước hoặc nhập môn vào thế giới VR dễ dàng hơn và tiết kiệm hơn

Nhỏ mà có võ: Tuy Meta Quest 3S là phiên bản cắt gọn của Meta Quest 3, chiếc kính này vẫn có thể đáp ứng đủ các chức năng và chơi game với hiệu năng không khác gì so với Meta Quest 3, những ai không quan trọng chất lượng hình ảnh và chỉ muốn trải nghiệm các tựa game độc quyền nhà Meta Quest giờ đây đã có 1 lựa chọn vô cùng hợp lý. Ngoài ra, Meta Quest 3S được thừa hưởng các điểm mạnh từ Meta Quest 3 như tay cầm Touch Plus, Passthrough màu và Hand Tracking tốt.

Đèn IR tích hợp trên kính giúp tracking tốt hơn trong môi trường tối: Kính Meta Quest 3S được trang bị 2 đèn IR trên mặt trước, giúp camera tracking trên kính nhìn rõ hơn và tracking tốt hơn trong bóng tối. Đây là thứ mà thậm chí Meta Quest 3 cũng không có, và chỉ có duy nhất trên Meta Quest 3S.

Điểm yếu của Meta Quest 3S

Màn hình và công nghệ thấu kính cũ: Meta Quest 3S sử dụng màn hình và thấu kính của Meta Quest 2, dẫn đến hình ảnh không được sắc nét, và hiện tượng tán sắc xảy ra khá nhiều.

IPD bị giới hạn: Vì Meta Quest 3S sử dụng màn hình của Meta Quest 2, IPD cũng vẫn sẽ bị giới hạn ở 3 nấc cố định tương tự như Quest 2.

Không có lỗ tai nghe 3.5mm: Meta đã không tích hợp lỗ cắm tai nghe 3.5mm trên kính Meta Quest 3S. Để sử dụng tai nghe, người dùng sẽ phải cần có đầu chuyển đổi USB – C sang 3.5mm hoặc sử dụng Strap đeo đầu có tích hợp jack tai nghe như BOBOVR E3 Pro

Không có cảm biến tiệm cận: Đây có thể là thứ khó hiểu nhất mà Meta quyết định cắt bỏ trên Meta Quest 3S. Không có cảm biến tiệm cận, người dùng sẽ phải tự tay tắt và bật kính, khác với các thế hệ khác là chỉ việc đeo vào là chơi. Mình cũng không hiểu được rằng việc cắt giảm cảm biến này tiết kiệm được bao nhiêu chi phí, khi tận Oculus Rift CV1 cũng đã có cảm biến tiệm cận.

Mình hay dùng Meta Quest vào những việc gì?

VRChat – Tựa game kiêm mạng xã hội trong thế giới VR

Là một tín đồ VR, mình không thể không nhắc đến VRChat, tựa game đã giúp mình kết nối và làm quen với rất nhiều người bạn trên mạng.

Quay lại những năm 2020–2021, khi đại dịch COVID-19 khiến mình phải cách ly, ít có cơ hội gặp gỡ bạn bè và tiếp xúc với thế giới bên ngoài, một người bạn đã tình cờ giới thiệu mình đến với VRChat. Đây là nơi người chơi có thể giao tiếp với nhau thông qua cử chỉ tay và cơ thể gần giống như ngoài đời thật, tự do hóa thân thành những nhân vật do chính mình tạo ra, hay thậm chí khám phá vô vàn thế giới khác nhau. Tất cả tạo nên những trải nghiệm mà mình khó có thể thực hiện được trong cuộc sống thường ngày.

Xem phim màn ảnh rộng cùng bạn bè

Trong VRChat, mình có thể cùng bạn bè thưởng thức vô vàn bộ phim tại những rạp chiếu phim mô phỏng, với các hiệu ứng 3D sống động mà ngoài đời thực khó có thể trải nghiệm được. Ví dụ, khi xem Jurassic Park, không gian rạp có thể biến thành một khu rừng rậm, thậm chí khủng long còn có thể thò đầu ra khỏi màn ảnh, tạo cảm giác như đang thực sự ở trong thế giới của bộ phim.

Ngoài ra, vì đây là không gian chiếu phim riêng tư, mình và bạn bè có thể thoải mái đùa giỡn, trò chuyện và bàn luận về nội dung phim ngay trong lúc xem mà không lo làm phiền những khán giả khác.

Dựng phim hoạt hình bằng công nghệ Fullbody Tracking

Ngoài việc chơi game, mình còn thường sử dụng Meta Quest Pro kết hợp với bộ Full Body Tracker của Vive để làm phim hoặc tạo animation cho các dự án 3D.

Gần đây, mình có một dự án cần khá nhiều animation cho một số nhân vật. Nếu chỉnh sửa từng chuyển động bằng tay thì sẽ mất rất nhiều thời gian. Nhưng với combo Meta Quest Pro + Face Tracking + Body Tracking, mình chỉ cần trực tiếp nhập vai vào nhân vật và diễn lại những chuyển động mình muốn ngoài đời thực. Sau đó, dữ liệu tracking sẽ được chuyển thành animation để mình có thể sử dụng ngay trong dự án.

Đắm chìm trong giấc ngủ

Mình thường xuyên đi ngủ ngay trong thế giới VR. Đúng vậy, mình thật sự đeo chiếc kính nặng vài trăm gram này để ngủ mỗi tối, nhưng trải nghiệm này không hẳn giống như các bạn nghĩ đâu.

Ngoài đời thực, chúng ta thường kết thúc một ngày trong căn phòng quen thuộc, dưới mái nhà và giữa không gian thân thuộc của chính mình. Nhưng trong VRChat, có vô vàn thế giới được thiết kế riêng để thư giãn và đi ngủ, với đủ loại không gian và phong cảnh khác nhau. Bạn có thể ngủ trong một căn cabin trên đỉnh núi, trong phòng cáp treo giữa rừng, tại một khách sạn 5 sao, giữa vũ trụ bao la, hay thậm chí là ở một vũ trụ hoàn toàn khác.

Mình rất thích cảm giác mới lạ mà trải nghiệm này mang lại. Không chỉ được thay đổi khung cảnh mỗi đêm, mình còn có thể ngủ cùng bạn bè, chẳng khác nào một buổi tiệc ngủ ngoài đời thật. Để việc ngủ trong VR thuận tiện hơn, mình cũng thường sử dụng OyasumiVR, một phần mềm được thiết kế dành riêng cho việc ngủ trong VRChat, với các tính năng như tự động ngắt kết nối tay cầm, tự động giảm độ sáng màn hình, đồng hồ báo thức và nhiều tiện ích khác.

Mình mong chờ gì ở thế hệ kính Meta Quest tiếp theo

Strap đeo đầu dễ chịu hơn

Hiện tại, strap đi kèm với Meta Quest 3 và Meta Quest 3S chỉ dừng ở mức chấp nhận được. Tuy nhiên, khi sử dụng trong thời gian dài, việc phân bổ trọng lượng chưa đồng đều có thể gây áp lực lên một số vùng trên đầu, khiến người dùng cảm thấy mỏi cổ và khó chịu.

Theo mình, Meta nên cân nhắc trang bị sẵn Elite Strap, phụ kiện có giá 69,99 USD, cho các dòng kính VR cao cấp hơn. Điều này không chỉ giúp cải thiện sự thoải mái khi sử dụng trong thời gian dài, mà còn mang lại nhiều giá trị hơn cho người dùng, khiến mức giá của sản phẩm trở nên xứng đáng hơn.

Eye và Face Tracking tích hợp

Mình đã nói khá rõ về việc Eye Tracking và Face Tracking mang lại lợi ích như thế nào cho trải nghiệm VR của bản thân. Tuy nhiên, ngoài việc ghi nhận ánh mắt và biểu cảm của người dùng, Eye Tracking còn mở ra cơ hội để Meta tích hợp công nghệ Foveated Rendering, giúp các tựa game chạy mượt mà hơn trên kính VR.

Về cơ bản, Foveated Rendering sử dụng dữ liệu từ Eye Tracking để xác định vị trí người dùng đang nhìn. Khu vực nằm trong tầm nhìn trực tiếp sẽ được ưu tiên hiển thị với độ chi tiết cao, trong khi những vùng ngoại vi sẽ được giảm chất lượng hình ảnh để tiết kiệm tài nguyên xử lý. Nhờ đó, kính có thể tối ưu hiệu năng mà vẫn giữ được chất lượng hình ảnh ở nơi người dùng tập trung nhìn.

Một công nghệ có nguyên lý tương tự là Foveated Streaming trên Valve Steam Frame, giúp tối ưu việc truyền tải hình ảnh bằng cách ưu tiên chất lượng cho khu vực người dùng đang nhìn.

Tấm nền Micro OLED thay vì LCD

Điều này có lẽ cũng khá hiển nhiên, bởi OLED có khả năng tái tạo màu sắc sống động hơn và hiển thị màu đen sâu hơn so với LCD. Theo mình, việc trang bị màn hình OLED cho các dòng kính VR cao cấp, trong khi vẫn sử dụng LCD cho những phiên bản có mức giá dễ tiếp cận hơn, sẽ là một hướng đi khá hợp lý. Cách phân chia này vừa giúp tạo ra sự khác biệt rõ ràng giữa các phân khúc, vừa cho phép người dùng lựa chọn sản phẩm phù hợp với nhu cầu và ngân sách của mình

Kết luận

Mình có hài lòng với trải nghiệm VR trên Meta Quest?

Câu trả lời ngắn gọn là có.

Còn nếu nói chi tiết hơn, thì điều đó còn tùy thuộc vào từng đời kính. Mỗi chiếc Quest đều có những điểm khiến mình hài lòng mà các phiên bản khác không có. Quest 1 sở hữu tấm nền OLED, Quest 2 có mức giá cực kỳ tốt, Quest Pro được trang bị cảm biến theo dõi khuôn mặt cùng tay cầm có khả năng tự tracking, Quest 3 có thiết kế mỏng nhẹ và độ phân giải cao, còn Quest 3S cho phép chơi VR trong bóng tối mà không cần lo lắng về việc mất tracking.

Trong 10 năm qua, bên cạnh các dòng kính của Meta, mình cũng đã trải nghiệm nhiều mẫu kính VR khác như Vive Pro, Vive Focus Vision, Valve Index và Bigscreen Beyond. Xét về một số khía cạnh, những chiếc kính PCVR này vẫn có thể mang lại trải nghiệm tốt hơn, tùy thuộc vào nhu cầu sử dụng.

Tuy nhiên, nếu chỉ xét riêng trải nghiệm VR độc lập, mình đã sử dụng qua Pico 4, Pico 4 Pro cũng như các dòng kính độc lập của HTC, và Meta Quest vẫn là lựa chọn hàng đầu đối với mình. Nếu bạn muốn một chiếc kính VR dễ sử dụng, chỉ cần đeo lên là có thể chơi ngay mà không phải vướng víu dây nhợ, thì rất khó để tìm được một lựa chọn toàn diện hơn Meta Quest.

Ai nên mua Meta Quest?

Nên mua Meta Quest nếu bạn:

• Muốn trải nghiệm thực tế ảo, chơi game hành động VR
• Có nhu cầu giải trí, xem phim màn ảnh rộng
• Các doanh nghiệp có nhu cầu liên quan tới thực tế ảo, phim 3D, v…v…

Ai không nên mua Meta Quest?

Không nên mua Meta Quest nếu bạn:

• Muốn sử dụng đơn giản làm một chiếc màn hình phụ
• Chụp hình, quay phim VR
• Dễ bị ảnh hưởng bởi hình ảnh chuyển động (chóng mặt, đau đầu, tiền đình, v…v…)
• Sử dụng thường xuyên cho bé dưới 13 tuổi.

Meta khuyến cáo giới hạn cho trẻ khi chưa đáp ứng độ tuổi tối thiểu và các điều kiện sử dụng của Meta. Yêu cầu về độ tuổi có thể khác nhau tùy thiết bị và khu vực. Với trẻ đủ điều kiện sử dụng, phụ huynh nên lựa chọn nội dung phù hợp, thiết lập quyền kiểm soát và theo dõi thời gian sử dụng.